Menu Zamknij

Podatek od zasiedzenia nieruchomości, czyli fiskus cieszy się Twoim szczęściem 4.5/5 (4)

Kiedy sąd wyda korzystne dla nas postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości, należy pamiętać, że naszą radością musimy podzielić się… z fiskusem. Jakkolwiek sąd w postanowieniu tak naprawdę potwierdza tylko fakt, że użytkowaliśmy daną nieruchomość jak właściciele przez wiele lat (zob. Co to jest zasiedzenie? oraz Okres zasiedzenia), nie zmienia to faktu, że fiskus będzie wymagał od nas uiszczenia daniny na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (dalej: ustawa).

Ile wynosi podatek od zasiedzenia?

Podatek od zasiedzenia wynosi 7% podstawy opodatkowania. Nasuwa się oczywiście pytanie, jak określić tę podstawę. Otóż chodzi o wartość nieruchomości  ustalanej według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. To dość skomplikowane sformułowanie najlepiej wytłumaczyć na przykładzie.

Przykład:

Sąd Rejonowy w Piszu wydał w dniu 31 lipca 2016 r. postanowienie, na mocy którego Pan Pracowity zasiedział z dniem 1 lipca 2010 roku działkę, którą jego śp. rodzice nabyli w drodze nieformalnej umowy (tj. nie przed notariuszem) jeszcze w roku 1980. Zaraz potem Pan Pracowity dokonał znacznych inwestycji – nowy domek, ogrodzenie, doprowadzenie mediów komunalnych,  itd. Podstawa opodatkowania będzie obliczana według tego, ile, według  cen rynkowych aktualnych na dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu (tj. sierpień 2016 roku), warta byłaby nieruchomość, gdyby Pan Pracowity nie dokonał wspomnianych inwestycji.

Warto przy tym wiedzieć, że od podstawy opodatkowania można odliczyć nakłady  poczynione w trakcie okresu zasiedzenia przez nabywcę lub jego spadkobierców. Niestety, nakłady należy udokumentować, co często nie jest sprawą prostą. Ponadto, do podstawy opodatkowania nie wlicza się budynek postawiony na nieruchomości w trakcie okresu zasiedzenia. A zatem, jeśli np. rodzice Pana Pracowitego wcześniej postawili na nieruchomości jakiś domek, to podstawa opodatkowania będzie obliczana według tego, ile, według  cen rynkowych aktualnych na dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu, warta byłaby nieruchomość, gdyby nie stał na niej żaden domek (ani ten postawiony przez rodziców Pana Pracowitego, ani ten „nowy”) .

Jakie są formalności związane z podatkiem od zasiedzenia?

Pamiętajmy, że to na nas spoczywa obowiązek poinformowania fiskusa o zasiedzeniu. W tym celu do właściwego urzędu skarbowego należy złożyć deklarację SD-3 w przeciągu miesiąca od momentu uprawomocnienia się wyroku. Warto przy tym wiedzieć, że niektóre  sądy z urzędu przesyłają do urzędów skarbowych odpis prawomocnego postanowienia „z urzędu”.

Czy istnieją zwolnienia przy podatku od zasiedzenia nieruchomości?

UWAGA! W wielu miejscach można natrafić na informację, że opodatkowaniu nie podlega zasiedzenie nieruchomości, jeśli formalnym właścicielem był najbliższy członek rodziny, od którego nabycie praw majątkowych (np. spadku czy darowizny) nie podlega opodatkowaniu. (Najczęściej dotyczyło to sytuacji, gdy formalnym właścicielem byli wstępni, np. pradziadkowie). Ten stan prawny istniał dzięki przychylnej podatnikom interpretacji prawa przez sądy (np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z  dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 883/12). Te informacje w stosunku do zasiedzenia stwierdzonego po 1 stycznia 2016 roku są już nieaktualne. Znowelizowany art. 4a ustawy wyłączył możliwość zwolnienia z podatku w takiej sytuacji.

Z kolei zwolnione od podatku od zasiedzenia może być pod pewnymi warunkami zasiedzenie gospodarstwa rolnego. W myśl art. 4 ustawy w obecnym jego brzmieniu, zwalnia się od podatku  nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;

Ponadto, zwolnienie z podatku jest zasiedzenie fizycznie wydzielonej części nieruchomości przez jej dotychczasowego współwłaściciela (właściciela udziału), ale tylko do wysokości udziału we współwłasności (art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy).

Jak widzimy, do kosztów zasiedzenia (zob. -> Ile kosztuje sprawa o zasiedzenie?) należy często także doliczyć podatek. Mimo to, jeśli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo zasiedzenia, nie warto zwlekać – często bywa tak, że brak formalnego tytułu własności „ujawnia” się w najmniej odpowiednim momencie.

Zachęcam też do lektury wpisu pt. „Zasiedzenia na osobę zmarłą (spadkodawcę) a podatek od zasiedzenia„.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

34 Komentarze

  1. RobertAdamus

    Miesiąc temu zakończyła sie się moja batalia sądowa o zasiedzenie. Wyrok pozytywny. Kilkadziesiąt lat temu, na mocy umowy słownej rodzice mojej żony zamienili się działkami. Kilka lat później wybudowali dom, który częściowo postawiony został na działce,której dotyczy spór. Kilkanaście lat temu odkupiłem notarialnie od teściów ową nieruchomość. W tym roku, po długiej batalii, sæd wydał wyrok o zawieszeniu. Chodziło o sporną część gruntu, na którym, częściowo stał dom.
    Wielkie było moje zdziwienie,gdy urząd skarbowy zarządzał daniny od części nieruchomości stojącej na owej działce.Dom został wybudowany przez rodziców mojej żony. Częściowo stoi na działce, która była ich własnością, a czëściowo na działce zasiedzonej. W chwili zawarcia umowy słownej na owej działce nie było żadnych zabudowań. Wszystkie budynki powstały z nakładu rodziców mojej żony.
    Czy wobec tego urzæd skarbowy ma prawo wliczyć do podatku od zasiedzenia wartość części nieruchomości, która stoi na gruncie zasiedzonej, za którą już raz zapłaciłem podatek w momencie kupna domu?

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      Tę argumentację, która widocznie nie przekonała urząd gminy, proszę powołać w odwołaniu od decyzji ustalającej wymiar podatku. Może organ odwoławczy okaże się bardziej ludzki i wyrozumiały.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  2. Wiola

    Witam,
    Rodzice nabyli nieruchomość przez zasiedzenie w 2015 roku, wielkość udziału 1/1
    Teraz otrzymali indywidualne decyzję o zapłacie podatku od nieruchomosci w kwocie 2700zł, czy to oznacza że jeżeli mama zapłaci 2700zł to ojciec jest zwolniony z opłaty 2700zł za tę nieruchomość? Czy może w tej sytuacji muszą zapłacić osobno po 2700 ale łącznie wyniesie ich to 5400zł za ten sam dom.
    Dodam że rodzice są w związku małżeńskim od 30 lat, a decyzje które otrzymali mają różne znaki spraw różnią się jedną cyfrą.
    dziękuje za pomoc.

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Obawiam się, że chodzi o podwójną opłatę, ale ostatecznie tę wątpliwość powinien wyjaśnić urząd, który wystawił zobowiązanie podatkowe, albo najbliższy urząd skarbowy.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  3. anna

    witam serdeczni mama stara sie o zasiedzenie zostala tez zwolniona z kosztow sadowych ze wzgledu na bardzo niska rete.Niestety po obliczeniu wrazie uzyskania zasiedzenia bedzie musiala zaplacic ok 6000fiskusowi i z tad moje pytanie czy istniejeszansa na zwolnienie od placenia fiskusowi z gory dziekuje i pozdrawiam

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Fiskus w tych sprawach jest bardzo rygorystyczny, ale można ubiegać się o umorzenie podatku lub o rozłożenie płatności na raty. Obawiam się jednak, że Mam będzie musiała zapłacić podatek od zasiedzenia.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  4. Danuta

    Dzień dobry. Proszę o opinię w następującej sprawie – mój tata w marcu 1983 roku kupił grunty rolne. Umowa nie miała formy aktu notarialnego dlatego konieczne stało się postępowanie o zasiedzenie. Sąd postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 roku stwierdził zasiedzenie nieruchomości z dniem 21 marca 2013 roku. Postanowienie uprawomocniło się z dniem 23 maja 2018 roku. Obecnie gospodarstwo ma około 14 hektarów. Rodzice od 1983 roku do chwili obecnej cały czas użytkują tę ziemię. Czy w obecnej sytuacji muszą zapłacić podatek czy skoro upłynęło 5 lat od daty z jaką stwierdzono zasiedzenie, a ziemia powiększyła gospodarstwo rolne mogą być zwolnieni z tego podatku? Od której daty należy liczyć te 5 lat przez które należy użytkować zasiedzone grunty żeby móc być zwolnionym od podatku? Czy jest szansa, że fiskus spojrzy łaskawym okiem ze względu na to, że w 1983 za te grunty rodzice zapłacili. Dziękuję.

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Obowiązuje ogólna zasada, że należności podatkowe przedawniają się z upływem pięciu lat. Jeżeli dotychczas nie wszczęto postępowania podatkowego, to być może wykonanie tego niemiłego obowiązku Pani się upiecze.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czemu służy to pytanie?

Przeczytaj poprzedni wpis:
Okres zasiedzenia a pozew o zaprzestanie korzystania z nieruchomości (przerwanie biegu zasiedzenia)

Być może słyszeliście Państwo o kontrowersyjnej sprawie na warszawskich Bielanach, dotyczącej dostępu mieszkańców dwóch bloków przy ul. Magiera do chodników, które jako jedyne umożliwiały ludziom…

Zamknij