Podatek od zasiedzenia nieruchomości, czyli fiskus cieszy się twoim szczęściem

Kiedy sąd wyda korzystne dla nas postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości, należy pamiętać, że naszą radością musimy podzielić się… z fiskusem. Jakkolwiek sąd w postanowieniu tak naprawdę potwierdza tylko fakt, że użytkowaliśmy daną nieruchomość jak właściciele przez wiele lat (zob. Co to jest zasiedzenie? oraz Okres zasiedzenia), nie zmienia to faktu, że fiskus będzie wymagał od nas uiszczenia daniny na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (dalej: ustawa).

Ile wynosi podatek od zasiedzenia?

Podatek od zasiedzenia wynosi 7% podstawy opodatkowania. Nasuwa się oczywiście pytanie, jak określić tę podstawę. Otóż chodzi o wartość nieruchomości  ustalanej według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. To dość skomplikowane sformułowanie najlepiej wytłumaczyć na przykładzie.

Przykład:

Sąd Rejonowy w Piszu wydał w dniu 31 lipca 2016 r. postanowienie, na mocy którego Pan Pracowity zasiedział z dniem 1 lipca 2010 roku działkę, którą jego śp. rodzice nabyli w drodze nieformalnej umowy (tj. nie przed notariuszem) jeszcze w roku 1980. Zaraz potem Pan Pracowity dokonał znacznych inwestycji – nowy domek, ogrodzenie, doprowadzenie mediów komunalnych,  itd. Podstawa opodatkowania będzie obliczana według tego, ile, według  cen rynkowych aktualnych na dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu (tj. sierpień 2016 roku), warta byłaby nieruchomość, gdyby Pan Pracowity nie dokonał wspomnianych inwestycji.

Warto przy tym wiedzieć, że od podstawy opodatkowania można odliczyć nakłady poczynione w trakcie okresu zasiedzenia przez nabywcę lub jego spadkobierców. Niestety, nakłady należy udokumentować, co często nie jest sprawą prostą. Ponadto, do podstawy opodatkowania nie wlicza się budynek postawiony na nieruchomości w trakcie okresu zasiedzenia. A zatem, jeśli np. rodzice Pana Pracowitego wcześniej postawili na nieruchomości jakiś domek, to podstawa opodatkowania będzie obliczana według tego, ile, według  cen rynkowych aktualnych na dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu, warta byłaby nieruchomość, gdyby nie stał na niej żaden domek (ani ten postawiony przez rodziców Pana Pracowitego, ani ten „nowy”) .

Jakie są formalności związane z podatkiem od zasiedzenia?

Pamiętajmy, że to na nas spoczywa obowiązek poinformowania fiskusa o zasiedzeniu. W tym celu do właściwego urzędu skarbowego należy złożyć deklarację SD-3 w przeciągu miesiąca od momentu uprawomocnienia się wyroku. Warto przy tym wiedzieć, że niektóre  sądy z urzędu przesyłają do urzędów skarbowych odpis prawomocnego postanowienia „z urzędu”.

Czy istnieją zwolnienia przy podatku od zasiedzenia nieruchomości?

UWAGA! W wielu miejscach można natrafić na informację, że opodatkowaniu nie podlega zasiedzenie nieruchomości, jeśli formalnym właścicielem był najbliższy członek rodziny, od którego nabycie praw majątkowych (np. spadku czy darowizny) nie podlega opodatkowaniu. (Najczęściej dotyczyło to sytuacji, gdy formalnym właścicielem byli wstępni, np. pradziadkowie). Ten stan prawny istniał dzięki przychylnej podatnikom interpretacji prawa przez sądy (np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z  dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 883/12). Te informacje w stosunku do zasiedzenia stwierdzonego po 1 stycznia 2016 roku są już nieaktualne. Znowelizowany art. 4a ustawy wyłączył możliwość zwolnienia z podatku w takiej sytuacji.

Z kolei zwolnione od podatku od zasiedzenia może być pod pewnymi warunkami zasiedzenie gospodarstwa rolnego. W myśl art. 4 ustawy w obecnym jego brzmieniu, zwalnia się od podatku  nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;

Ponadto, zwolnienie z podatku jest zasiedzenie fizycznie wydzielonej części nieruchomości przez jej dotychczasowego współwłaściciela (właściciela udziału), ale tylko do wysokości udziału we współwłasności (art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy).

Jak widzimy, do kosztów zasiedzenia (zob. -> Ile kosztuje sprawa o zasiedzenie?) należy często także doliczyć podatek. Mimo to, jeśli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo zasiedzenia, nie warto zwlekać – często bywa tak, że brak formalnego tytułu własności „ujawnia” się w najmniej odpowiednim momencie.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

7 odpowiedzi na „Podatek od zasiedzenia nieruchomości, czyli fiskus cieszy się twoim szczęściem

  1. Jan Górski pisze:

    Szanowni Państwo,

    zachęcam do pozostawiania swoich pytań, wątpliwości i uwag w formie komentarzy. Obiecuję, że w miarę możliwości czasowych będę na nie odpowiadał.

    Z poważaniem, adw. Jan Górski

    • Sławek pisze:

      Proszę o wyjaśnienie w następującej sprawie.Działka została nabyta w 1968r umową pisemną w taki sposób, że została wymieniona na inną a za kilka arów więcej dokonano dopłaty pieniężnej. W chwili obecnej zakończyła sie sprawa w sądzie o zasiedzenie i trzeba zapłacić podatek do urzędu skarbowego.Wątpliwości nasze wzbudza fakt czy taki podatek należy zapłacić skoro nabywający dal w zamian swoją działkę i jeszcze dopłacił pieniądze. Czy warto sie kopać z Urzedem Skarbowym.Z góry dziękuję za podpowiedź.

      • Jan Górski pisze:

        Szanowny Panie,
        Niestety, nie wydaje mi się, żeby fiskus Panu odpuścił. W świetle prawa nieformalna umowa zamiany sprzed laty była nieważna. Dopiero teraz, na skutek orzeczenia sądowego o zasiedzeniu, nabył Pan tytuł własności, od którego U.S. nalicza podatek.
        Pozdrawiam
        adw.Jan Górski

  2. Justyna pisze:

    Witam. Chciałam zapytać w jakiej formie poinformować US o wysokości poczynionych nakładów na zasiedzenie nieruchomości rolnej przez rolnika? Pozdrawiam.

    • Jan Górski pisze:

      Szanowna Pani,
      Może Pani zrobić to uprzedzająco, a więc po uprawomocnieniu się postanowienia o zasiedzeniu wysłać do urzędu skarbowego pismo zawierające zestawienie i szacunek nakładów, albo już po doręczeniu Pani przez urząd wykazu należności podatkowej.Niestety koszty sądowe i administracyjne nie należą do nakładów, które urząd skarbowy uwzględnia.
      Pozdrawiam
      adw.Jan Górski
      adw. Jan Górsk

  3. Dzień dobry, w najbliższych dniach sąd wyda postanowienie na mocy której moja sąsiadka (lat 75) zasiedzi nieruchomość (budynek mieszkalny z gruntem pod budynkiem). Nieruchomość została wydzielona z dużej działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa (zarządzający: ANR). Po podziale ze względu na usytuowanie domu Skarb Państwa „odzyska” 20 arów (w MPZP teren pod zabudowę jednorodzinną). Wydzielona pod zasiedzenie cześć to około 10 arów. Dom zamieszkały był przez rodziców sąsiadki od 1952 roku; od wielu lat nie żyją, nie żyje także dwóch spośród czworga rodzeństwa, pozostałych dwóch nie zamieszkuje nieruchomości od 30 lat. Ze względu na niski dochód (emerytura w wysokości 960 zł netto) , brak oszczędności, brak zdolności kredytowej, koszty leków itd. opłacenie przez moją sąsiadkę podatku wysokości 7% wartości nieruchomości może był niezwykle trudne. Moje pytanie jest następujące: czy z powodu upływu czasu, brak rachunków, faktur, wykonywania remontów własnym sumptem US przyjmie oświadczenie o poniesionych nakładach bez ich udokumentowania (są tylko świadkowie mogący potwierdzić że te remonty zostały przeprowadzone)? Czy niezbędny będzie np. operat rzeczoznawcy? Czy może on być pomocny z „pertraktacjach z US co do wyceny nieruchomości? Czy można wnioskować o umorzenie tego podatku ze względu na brak środków do życia oraz fakt że działania sąsiadki przyczyniły się do uporządkowania stanu prawnego nieruchomości? Gdzie można sprawdzić cenę rynkową nieruchomości? Będe wdzięczna za Pana pomoc.

    • Jan Górski pisze:

      Szanowna Pani,
      W postępowaniu administracyjnym dopuszczalne jest też, co do zasady, posługiwanie się dowodami z zeznań świadków. Inną rzeczą jest, jak organ finansowy odniesie się do nich. Trudna sytuacja osobista i materialna zobowiązanego do świadczenia podatku może być podstawą do ubiegania się o rozłożenie należności na raty, a wyjątkowo o umorzenie części z nich.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czemu służy to pytanie?