Darmowe porady prawne – Obrona przed zasiedzeniem 5/5 (3)


Szanowny Czytelniku, jeżeli jesteś osobą uprawnioną do dochodzenia od Skarbu Państwa zwrotu nieruchomości zagarniętej w czasach PRL-u na skutek bezprawnej decyzji albo faktycznego jej przejęcia, powinieneś pospieszyć się z roszczeniem o zwrot.
Termin zasiedzenia przez Skarb Państwa upływa już z dniem 4 czerwca 2019 !

4 czerwca mija czas na przerwanie biegu zasiedzenia przez Skarb Państwa

fot. Gerd Altmann/Pixabay


Bezprawne przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa a zasiedzenie

Prawowici właścicieli (obecne częściej ich spadkobiercy), występujący o zwrot takich nieruchomości, spotykają często się z zarzutem Skarbu Państwa o nabyciu własności przez zasiedzenie.

Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 26 października 2007 r., (III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43) przyjął jako zasadę prawną, że

władanie cudzą nieruchomością przez Skarb Państwa, uzyskane w ramach sprawowania władztwa publicznego, może być posiadaniem samoistnym prowadzącym do zasiedzenia.

Uwzględniając realia ustroju sprzed 1989 r., Sąd Najwyższy jednocześnie stwierdził, że mogło wówczas dochodzić do sytuacji, w których obywatel został faktycznie pozbawiony możliwości realizowania prawa do sądu z przyczyn uwarunkowanych politycznie. Taki stan rzeczy może być zakwalifikowany jako stan siły wyższej powodujący zawieszenie biegu zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa.  


Kiedy kończy się stan siły wyższej powodujący zawieszenie biegu zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa ?

W uchwale tej Sąd Najwyższy nie określił daty końcowej, do której można przyjmować istnienie stanu siły wyższej, realnie uniemożliwiającego osobom uprawnionym skuteczne ubieganie się o zwrot nieruchomości bezprawnie przejętych w posiadanie przez Skarb Państwa. Doprowadziło to do powstania na tym tle do rozbieżności w jego orzecznictwie. W części orzeczeń Sąd ten przyjmuje, że datą jest 1 września 1980 r., kiedy to weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzająca sądową kontrolę decyzji administracyjnych ( tak m.in. w postanowieniach z dnia 9 maja 2003 r., V CSK 13/03, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 519/14, czy z dnia 28 listopada 2014 r., I CSK 658/13). W innych orzeczeniach przyjmuje się jednak, że zawieszenie wymiaru sprawiedliwości z przyczyn politycznych, prowadzące do zawieszenia biegu terminu zasiedzenia nieruchomości trwało dłużej, najpóźniej do wolnych wyborów z czerwca 1989 (postanowienie z dnia 23 maja 2013 r., I CSK 619/12 i postanowienie z dnia 18 maja 2017 r., III CSK 221/16).

Z powyższego wynika, że – przyjmując korzystną dla osób uprawnionych wykładnię Sądu Najwyższego – z dniem 4 czerwca 2019 r. Skarb Państwa będzie mógł skutecznie powoływać się na nabycie przez zasiedzenie zagarniętych niegdyś bezprawnie nieruchomości. Czasu na wystąpienie przez te osoby z roszczeniem o ich zwrot (które przerywa bieg zasiedzenia) zostało naprawdę niewiele.


Jak przerwać bieg zasiedzenia przez Skarb Państwa?

Warto przy tym podkreślić, że tylko określone czynności mogą prowadzić do przerwania biegu zasiedzenia. Taką czynność – w zależności od sytuacji prawnej – może stanowić między innymi tzw. powództwo windykacyjne (pozew o wydanie nieruchomości), zawezwanie do próby ugodowej albo wnioski składane we właściwym postępowaniu administracyjnym, na przykład wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie której Skarb Państwa przejął nieruchomość . Należy podkreślić, że wszystkie kroki prawne powinny zostać skierowane w stosunku do wszystkich posiadaczy samoistnych.

Więcej informacji o możliwości ochrony przed zasiedzeniem można znaleźć tutaj: https://zasiedzenie.net/jak-mozna-przerwac-bieg-zasiedzenia/


Obrona przed zasiedzeniem przez Skarb Państwa – Darmowe porady prawne

Nadchodzący termin 4 czerwca, poza ważną symboliką przemian ustrojowych w naszym Państwie, ma także aspekt prawny istotny dla wszystkich osób, których nieruchomości zostały zajęte bezprawnie przez Skarb Państwa – z tą datą kończy się definitywnie możliwość obrony przed zasiedzeniem ze strony Skarbu Państwa w sytuacji, gdy Skarb Państwa jest posiadaczem samoistnym nieruchomości w złej wierze.

W związku z tym uprzejmie informujemy, że rozpoczęliśmy program darmowych porad prawnych w opisanej wyżej kwestii obrony przed zasiedzeniem nieruchomości zajętych bezprawnie przez Skarb Państwa.

Wszystkie zainteresowane osoby zapraszamy do kontaktu – telefonicznego (tel. 509-512-613), przez formularz kontaktowy lub przez portal facebook (https://www.facebook.com/AdwokatJanGorski/) .

Porady odbywają się w Kancelarii przy ul. Ogrodowej, obok siedziby Sądu Okręgowego w Warszawie, pomiędzy dawnym kinem Femina a Urzędem Dzielnicy Wola.


Łączymy wyrazy szacunku,
adw. Jan Górski i dr n. prawn. Michał Górski

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Artykuły, Jak bronić się przed zasiedzeniem?, Zasiedzenie nieruchomości | Dodaj komentarz

Zasiedzeniu z rabarbarem w tle wartym 10 milionów – Postanowienie Sądu Najwyższego 4.5/5 (2)


Niedawno w mediach wrócił temat sprawy o zasiedzenie nieruchomości położonej w Krakowie, w której jednym z głównych argumentów za posiadaniem samoistnym było uprawianie rabarbaru. Poniżej zamieszczam fragmenty uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III CSK 188/14.  Na marginesie dodam, że uprawianie rabarbaru było bardzo opłacalne – zasiadujący odsprzedał działkę za ok. 10 milionów złotych!

Żądanie zawarte we wniosku o zasiedzenie oraz postanowienie SR

R. B. wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 r. własność części nieruchomości położonej w K. stanowiącej działki nr 21/77 i 21/84, w granicach istniejących upraw rabarbaru. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r. (…)  stwierdził, że wnioskodawca nabył przez zasiedzenie z dniem 1 czerwca 2012 r. własność nieruchomości stanowiących działki nr 21/210, 21/211 i 21/213, oddalił wniosek w pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania.

Ustalenia Sądu Rejonowego w sprawie okoliczności faktycznych sprawy

SR ustalił, że właścicielem nieruchomości jest od dnia 1 września 2005r. Politechnika […]  Poprzednim właścicielem był Skarb Państwa, natomiast użytkownikiem wieczystym była Politechnika od 1977r. Część nieruchomości objęta wnioskiem jest niezabudowana, znajduje się na terenie dawnego lotniska […], które funkcjonowało do 1967 r. Po likwidacji lotniska tereny wokół pasa startowego zostały zajęte przez rolników, m.in. przez ojca wnioskodawcy, J. B., który prowadził uprawy po obu stronach pasa startowego.Wnioskodawca, a poprzednio jego ojciec uprawiali na części nieruchomości m.in.zboże i rabarbar.

W okresie od maja do lipca 2011 r. na zlecenie Muzeum […],które otrzymało w dzierżawę od Politechniki pas startowy i tereny przylegające do niego, zostało wykonane ogrodzenie wokół pasa startowego. Wnioskodawca w rozmowie z dyrektorem Muzeum domagał się usunięcia ogrodzenia, utrudniającego wnioskodawcy dojazd do zajmowanych terenów. Wnioskodawca i jego ojciec uważali grunty objęte pod uprawy za swoje, choć mieli świadomość, że stanowią ne własność Skarbu Państwa. Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych przede wszystkim na podstawie zdjęć lotniczych nieruchomości i zdjęciu satelitarnym oraz ich interpretacji dokonanej przez specjalistów z Akademii […].Sąd Rejonowy wskazał, że ojciec wnioskodawcy, a następnie wnioskodawca byli samoistnymi posiadaczami terenów w rejonie lotniska.

Ojciec wnioskodawcy objął w posiadanie rzeczoną nieruchomość samowolnie, uzyskał więc posiadanie w złej wierze. W związku z tym stwierdzenie zasiedzenia jest możliwe po upływie 30 lat nieprzerwanego samoistnego posiadania. Jako początkową datę udowodnionego samoistnego posiadania działek nr 21/210, 21/211 i 21/213 przez poprzednika prawnego wnioskodawcy Sąd Rejonowy przyjął koniec maja 1982 r.Termin zasiedzenia upłynął zatem w dniu 1 czerwca 2012 r., czyli po 30 latach liczonych od dnia 1 października 1990 r., ale skróconych o okres posiadania pomiędzy końcem maja 1982 r. a dniem 1 października 1990 r.

zasiedzenie a rabarbar

fot. Hans Braxmeier/pixabay.c0m 

Apelacja i skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie

Wnioskodawca i uczestnicy postępowania wnieśli apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego.Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 27 stycznia 2014 r. oddalił wszystkie apelacje oraz stwierdził, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie. (…)Uczestnicy postępowania wnieśli skargi kasacyjne, w których zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w całości. (…).

Postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie o zasiedzenie 

(…)W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca(jego poprzednik prawny) był posiadaczem samoistnym rzeczonej nieruchomości  okresie od maja 1982 r. do dnia 26 września 1990 r. oraz w okresie od dnia 1 września 2005 r., gdy Politechnika nabyła własność tej nieruchomości.Zagadnieniem spornym pozostaje zaś to, czy wnioskodawca był posiadaczem samoistnym nieruchomości w okresie od do dnia 27 września 1990 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r., gdy Politechnika była użytkownikiem wieczystym nieruchomości.(…)Sąd Najwyższy wyjaśnił w uzasadnieniu uchwały z dnia 28 marca 2014 r.,III CZP 8/14 (OSNC 2015, nr 1, poz. 6), że stan faktyczny dotyczący określonego sposobu korzystania z rzeczy należy kwalifikować jako posiadanie na podstawie elementu fizycznego (corpus) oraz elementu psychicznego (animus). Uznanie określonego władztwa faktycznego nad rzeczą za posiadanie samoistne odpowiadające treści prawa własności jest zależne od tego, czy władztwo to jest sprawowane przez określony podmiot w jego własnym imieniu (animus rem sibihabendi). Czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego, ale rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania, ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2011 r.,III CSK 184/10, OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 24, i z dnia 5 września 2008 r., I CSK54/08, nie publ.).

Użytkowanie wieczyste powstałe z mocy prawa a możliwość zasiedzenia

W okolicznościach niniejszej sprawy powstanie z mocy prawa użytkowania wieczystego na rzecz Politechniki w niczym nie zmieniło woli posiadania nieruchomości przez wnioskodawcę ani też nie spowodowało przerwania biegu zasiedzenia stosownie do art. 123 k.c. stosowanego odpowiednio na podstawie art. 175 k.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r., V CSK 383/07, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 106; inaczej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 r., II CSK 127/11, niepubl.).W konkluzji należy zatem przyjąć, że nabycie z mocy prawa przez Politechnikę użytkowania wieczystego gruntu nie doprowadziło do przekształcenia ex lege samoistnego posiadania tego gruntu przez osobę trzecią w jego posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego.(…)Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Postanowienia sądowe o zasiedzeniu | Dodaj komentarz

Nie żyje adw. Jan Olszewski No ratings yet.


Zmarł Jan Olszewski – wielce zasłużony adwokat i polityk


Można było się nie zgadzać z Jego poglądami politycznymi, ale Jego działalność na samej niwie adwokackiej jest wzorem dla naśladowania i godna upamiętniania.

Więcej o Jego aktywności prawniczej w okresie PRL można wyczytać na stronie Naczelnej Rady Adwokackiej:

http://www.adwokatura.pl/z-zycia-nra/zmarl-jan-olszewski-adwokat-obronca-polityczny-polityk

Cześć Jego Pamięci!

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Pozostałe artykuły | Dodaj komentarz

Reforma rolna – nacjonalizacja ziemi w 1944 r. i obecne roszczenia 4.8/5 (5)

W trakcie realizacji reformy rolnej na podstawie dekretu z 6 września 1944 r. popełniono nierzadko rażące błędy, co skutkowało bezpodstawną i bezprawną (nawet na ówczesne standardy) utratą własności ziemi. Roszczenia o naprawienie skutków reformy rolnej mogą skutkować wysokimi odszkodowaniami.

 

nacjonalizacja ziemi 1944 odszkodowanie

(na zdjęciu pierwsza strona broszury o reformie rolnej z 1945 r., ze zbiorów polona.pl)

Ostatnio szerokim echem w mediach odbił się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2018 r., sygn. 1279/18 w sprawie roszczenia o odszkodowanie za niezgodne z prawem przejęcie majątku na cele reformy rolnej położonego w Michałowicach koło Warszawy. Przypomnijmy, że sprawa dotyczyła wniosku rodziny Grocholskich żądających odwrócenia  skutków reformy rolnej lub zasądzenia odszkodowania w stosunku do majątku położonego w Michałowicach koło Warszawy, należącego do ich poprzedników prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny wydał dla wnioskodawców niekorzystne rozstrzygnięcie, powołując się w ustnym uzasadnieniu na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z 1990 r., zgodnie z którym nacjonalizacji na cele reformy rolnej podlegały nieruchomości o wskazanych  w dekrecie powierzchniach gruntu, jeżeli były lub mogły być wykorzystane na cele rolnicze. Notabene, niektórym osobom odmówiono prawa bycia stroną w tym postępowaniu, mimo że w sądach powszechnych toczyły się sprawy o zasiedzenie poszczególnych działek użytkowanych przez nich w Michałowicach.

Wbrew głosom wieszczącym od dawna zakończenie procesu reformy rolnej, okazuje się, że skutki tego „aktu dziejowej sprawiedliwości” z 1944 r. w dalszym ciągu zaprzątają uwagę sądów powszechnych oraz organów  i sądów administracyjnych.  W trakcie realizacji reformy popełniono bowiem nierzadko rażące błędy, co skutkowało bezpodstawnym wyzuciem wielu ziemian z własności. Obecnie ich potomkowie usiłują dochodzić naprawienia tych błędów, żądając przywrócenia bezprawnie zabranych gruntów, bądź zapłaty przez Skarb Państwa odszkodowania. Są to procesy trudne i żmudne, gdyż niełatwo jest odtworzyć stan rzeczy sprzed z górą 75 lat. Jednak tym najbardziej wytrwałym często się to udaje.

Wkrótce na naszym drugim blogu o odszkodowaniu od Skarbu Państwa (gminy, powiatu) zostanie opublikowanych cykl artykułów dotyczący reformy rolnej i obecnych roszczeń wynikających z jej skutków. Zapraszam do śledzenia!

Warto też zacytować fragment współczesnego opracowania poświęconego reformie rolnej z 1944 roku:

Negatywnych skutkow realizacji reformy rolnej możemy doszukiwać się we wszystkich dziedzinach: społecznej, kulturowej i gospodarczej. Poczynając od tych ostatnich, można je znaleźć zarowno w technicznej realizacji dekretu o reformie rolnej, jak i w gwałtownym jego wykonaniu jeszcze w czasie wojny. Przyczyniło się to m.in. do dezorganizacji życia gospodarczego i ograniczenia produkcji rolnej przez rozdrobnienie struktury wielkoobszarowych gospodarstw, pozbycie się właścicieli bądź zarządcow majątkow przeznaczonych do parcelacji i zastąpienie ich przez osoby niekompetentne, w tym rozkradanie i roztrwonienie inwentarza żywego i martwego oraz brak przystosowania mechanizmow państwowych i zaplecza do rozdrobnionej struktury agrarnej.

Natomiast w kwestii technicznej powod reformy był jeden – przygotowanie do kolektywizacji w związku z niewydolnością nowych gospodarstw chłopskich.

Temu właśnie służyły: zbyt małe normy powierzchniowe gospodarstw, pogwałcanie postanowień dekretu i parcelacja gospodarstw poniżej 50 ha, nieoznaczanie w trwały sposob granic własności, zbyt szybkie tempo wykonania parcelacji oraz powierzenie czynności związanych z nią osobom niekompetentnym.

Do skutkow społecznych należy zaliczyć likwidację ziemiaństwa, naruszenie struktury społecznej i rozbicie więzi społecznych, podważenie norm moralnych i prawnych oraz zakłocenie hierarchii wartości, a także podważenie zaufania do państwa. Uszczerbku doświadczyła rownież sfera kulturowa, gdyż dekret przez nacjonalizację całego mienia przeniosł na rzecz Skarbu Państwa rownież przedmioty o wartości artystycznej i historycznej, w tym książki dokumenty i pamiątki rodzinne, ktore nie miały żadnej wartości dla brygad robotniczych dokonujących parcelacji, w przeważającej większości niestety zostały zniszczone lub zaginęły bezpowrotnie. Podobny los spotkał poziemiańskie siedziby rodowe. Szacuje się, że ok. 80% z prawie 20 tys. przejętych dworow i pałacow uległo zniszczeniu. Ocalały tylko te, ktore nadawały się do zagospodarowania przez jednostki administracji państwowej lub zarządy PGR-ow, jednak niekiedy w formie zmodyfikowanej architektonicznie.

Łukasz Skarżyński, „Dekret PKWN o reformie rolnej 1944 r. na przykładzie północnego
Mazowsza – ziemia pułtuska”, „Miscellanea Historico-Iuridica”, t. XV, s. 147-148.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Pozostałe artykuły | Dodaj komentarz

Numer działki – Księga Wieczysta a Geoportal No ratings yet.

Nowa funkcjonalność w Księgach Wieczystych i Geoportalu?jeśli w KW wpisany będzie poprawny identyfikator działki, to po kliknięciu można zapoznać się z położeniem i otoczeniem działki w Geoportalu.

Problemem jest oczywiście słowo „jeśli”…
Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Pozostałe artykuły | Dodaj komentarz

Zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości 4.75/5 (4)


Zasiedzenie udziału we współwłasności jest możliwe, ale należy z reguły do najtrudniejszych kategorii spraw o zasiedzenie. Sprawdź, jakie jest orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii (w tym udziału w gospodarstwie rolnym), a także jak bronić się przed zasiedzeniem udziału we współwłasności.


Do napisania tego wpisu zainspirowała nas niedawna wygrana przed Sądem Najwyższym w sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości rolnej.

Sądy obu instancji (rejonowy i okręgowy) stwierdziły zasiedzenie udziału pozostałych spadkobierców we współwłasności nieruchomości rolnej na rzecz naszej Mocodawczyni. Uczestnik wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, ale Sąd ten postanowieniem z dnia 12 września 2018 r., sygn. IV CSK 168/18 odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uważamy tę sprawę za duży sukces, gdyż w praktyce sprawy o zasiedzenie udziału we współwłasności należą z reguły do najtrudniejszych kategorii spraw o zasiedzenie. To wszystko z uwagi na restrykcyjne orzecznictwo Sądu Najwyższego chroniące prawo własności pozostałych współwłaścicieli, nawet jeśli ci ostatni nie interesują się nieruchomością.

Najlepiej przedstawię to na przykładach konkretnych orzeczeń dotyczących zasiedzenia udziału we współwłasności. Przykładowo, Sąd Najwyższy postanowieniu z dnia 7 stycznia 2009 r. II CSK 405/2008 wskazał, że

o posiadaniu samoistnym współwłaściciela nieruchomości zamieszkującego w znajdującym się na niej budynku w zakresie udziałów we współwłasności innych współwłaścicieli nie przesądza sam fakt samodzielnego wykonywania uprawnień, ponoszenie ciężarów związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nawet pokrycie przez niego kosztów remontu lub modernizacji budynku (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2004 r. II CK 29/2003 niepubl.).

zasiedzenie nieruchomosci rolnej

fot. pixabay.com

W innym postanowieniu wskazano, że:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, aprobowany przez skład orzekający, dopuszczający możliwość zasiedzenia idealnego udziału we współwłasności nieruchomości między współwłaścicielami, przy spełnieniu jednak ściśle określonych warunków. Przyjmuje się, że do takiej zmiany charakteru władztwa konieczne jest wyraźne zamanifestowanie woli władania cum animo rem sibi habendi, w sposób widoczny dla współwłaścicieli i dla otoczenia. Surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego uzasadnione jest bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która narażona byłaby na uszczerbek, gdyby współwłaściciel -uprawniony do współposiadania całości – mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się na zmianę swojej woli, a więc elementu subiektywnego (zob. m.in. postanowienia: z dnia 20 października 1997 r. II CKN 408/97 OSNC 1998/4 poz. 61; z dnia 11 października 2002 r. I CKN 1009/2000, niepubl.; z dnia 17 stycznia 2007 r. II CSK 416/2006, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2010 r. III CSK 300/2009, niepubl.).

Ostatni nasz sukces potwierdza, że zasiedzenie współwłasności jest możliwe, ale na pewno należy najpierw skonsultować się z doświadczonym prawnikiem, który realnie oceni szanse na zasiedzenie, a następnie – w przypadku, gdy takie realne szanse istnieją – przygotuje skuteczną strategię procesową.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Zasiedzenie nieruchomości | 1 komentarz

Zasiedzenie lasu państwowego No ratings yet.

Czy można zasiedzieć las państwowy? Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2017 r. IV CSK 509/16 w konkretnej sprawie radykalnie ograniczył taką możliwość. Wydaje się, że taka interpretacja prawa dokonana przez Sąd Najwyższy idzie za daleko.

zasiedzenie lasu panstwowego

fot. pixabay|valiunic


Jako podstawę prawną takiego stanowiska Sąd wskazał ustawę z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Zgodnie z jej art. 1 pkt 3, do strategicznych zasobów naturalnych kraju zalicza się m. in. lasy państwowe. Według zaś art. 2 tej ustawy, zasoby naturalne stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych. Sąd Najwyższy stwierdził, że taka ustawą szczególną w rozumieniu art. 2 ustawy zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju jest ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

W art. 38 ustawy o lasach wymieniono pięć przypadków dopuszczalnej sprzedaży w drodze przetargu publicznego nieruchomości leśnych Skarbu Państwa znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych. Analizując je, należy dojść do wniosku, że do zasiedzenia może mieć zastosowanie tylko punkt pierwszy tego przepisu, zgodnie z którym, sprzedaż lasu państwowego może nastąpić w razie zbywania udziałów, gdy jednym ze współwłaścicieli jest Skarb Państwa.

W ten sposób  Sąd Najwyższy, zaliczając zasiedzenie do przypadków „przekształceń własnościowych”, ograniczył dopuszczalność zasiedzenia lasu państwowego tylko do możliwości zasiadywania należącego do Skarbu Państwa udziału we współwłasności działki leśnej.

Wydaje się, że ta interpretacja prawa przez Sąd Najwyższy dokonana w tym orzeczeniu idzie za daleko.

Zasiedzenie należy do tzw. pierwotnych form nabycia własności nieruchomości.  

Następuje z mocy prawa, po upływie przewidzianego w ustawie okresu samoistnego posiadania  (20 lat w dobrej wierze i 30 lat posiadania w złej wierze). Postanowienie sądu orzekające o nabyciu własności przez zasiedzenie ma jedynie charakter potwierdzający zmianę osoby właściciela, która nastąpiła z mocy ustawy. Wszelkie więc wyjątki od dopuszczalności zasiedzenia powinny być sformułowane w ustawie w sposób wyraźny i jednoznaczny, czego w ustawie o lasach brak. Wyprowadzanie tak radykalnego ograniczenia możliwości zasiedzenia lasu państwowego w drodze wykładni, jak tego dokonał Sąd Najwyższy w omawianym orzeczeniu, nasuwa więc uzasadnione wątpliwości. Trzeba zatem z uwagę śledzić w jakim kierunku pójdą dalsze ewentualne wypowiedzi Sądu Najwyższego dotyczące możliwości zasiedzenia lasu państwowego.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Zasiedzenie nieruchomości rolnej i lasu | 4 komentarze

Zasiedzenie nieruchomości gminy i Skarbu Państwa No ratings yet.


Zasiedzenie nieruchomości będącej własnością gminy mogło nastąpić najwcześniej w dniu 27 maja 2005 r., a nieruchomości Skarbu Państwa 1 października 2005 r.

zasiedzenie adwokat Jan Górski

fot. pixabay.com

W korespondencji pochodzącej od  Szanownych Czytelników niniejszego bloga pojawiają się wątpliwości co do zasad dotyczących możliwości zasiadywania nieruchomości należącej do gminy lub do Skarbu Państwa. Jeden wpis został już poświęcony częściowo tej tematyce (Zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa), ale zasadnym jest powrócenie do tej tematyki, także z uwzględnieniem zasiedzenia nieruchomości należącej do gminy.

W tzw. okresie minionym własność państwowa była nienaruszalna i chroniona w sposób szczególny. Wyrazem tej specjalnej ochrony był zakaz nabywania takiej własności przez zasiedzenie.

Zasiedzenie nieruchomości gminy

Z dniem 27 maja 1990 r. mienie państwowe, która było w zarządzie gmin przeszło, jako mienie komunalne, na własność gminy (na mocy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych). Od tej daty możliwe stało się więc nabycie nieruchomości komunalnych (gminnych) przez zasiedzenie. Z kolei generalny zakaz zasiadywania nieruchomości państwowych został uchylony z dniem 1 października 1990 r. ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie kodeksu cywilnego. Od 1 października 1990 r. możliwe stało się więc zasiadywanie nieruchomości państwowych.

Ale uwaga!

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie kodeksu cywilnego,  okresy zasiedzenia ulegają skróceniu o czas posiadania w czasie, kiedy zasiedzenie własności państwowej było niedopuszczalne. Skrócenie to może jednak dotyczyć co najwyżej połowy ustawowego okresu zasiedzenia.

Przekładając ten suchy tekst prawniczy na ludzką mowę, posłużę się przykładem. Pan A. jest posiadaczem samoistnym w złej wierze nieruchomości państwowej od 1972 r. do czasu rozpoznawania wniosku o zasiedzenie (2018 r.). Ma prawo do zaliczenia okresu posiadania przed 1 października 1990 r. ale nie całych 18 lat, lecz tylko połowę okresu potrzebnego da zasiedzenia, czyli 15 lat. Nabywa zatem własność przez zasiedzenie w 2005 r.  Jeżeli okres posiadania samoistnego przed 1990 r. był krótszy od 15 lat, zalicza się go w całości. Przykładowo, gdyby początek zasiedzenia przez Pana A. datowała się od 1980  r. wówczas okres zasiedzenia liczony od 1 października 1990 r., podlega skróceniu o całe 10 lat i zasiedzenie następuje w 2010 r.

Podobnie jest z zasiadywaniem nieruchomości komunalnej.

Z powyższego wynika, że zasiedzenie własności nieruchomości komunalnej może nastąpić najwcześniej w dniu 27 maja 2005 ., a nieruchomości państwowej 1 października 2005 r.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Zasiedzenie nieruchomości | 11 komentarzy

Jak można przerwać bieg zasiedzenia? 4.5/5 (2)


Bieg zasiedzenia przerywa wniesienie pozwu tylko przez właściciela o wydanie gruntu przeciwko posiadaczowi

Czytelnicy niniejszego bloga niejednokrotnie pytali mnie, jak właściciel może uchronić się przed nabyciem przez posiadacza ich gruntu w drodze zasiedzenia. Wyjaśniam więc, że ustawodawca rozwiązał ten problem w art. 175 kodeksu cywilnego przez tzw. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o przedawnieniu roszczeń. Zgodnie zaś z art. 123 k.c.:

Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje oraz przez wszczęcie mediacji.

W związku z tym powstał problem, czy  powództwo o wydanie nieruchomości, które zgodnie z tym przepisem niewątpliwie skutecznie przerywa bieg zasiedzenia, musi zostać wytoczone przeciwko jej posiadaczowi wyłącznie przez właściciela, czy też może być wniesione także przez inną osobę (np. użytkownika wieczystego, dzierżawcę, czy najemcę).

Wątpliwości te rozstrzygnął Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, podejmując w dniu 17 kwietnia 2018 r., uchwałę III CZP 100/17, o następującej treści:

Wytoczenie powództwa o wydanie nieruchomości przez osobę niebędącą jej właścicielem przeciwko posiadaczowi samoistnemu nie przerywa biegu zasiedzenia przez niego własności tej nieruchomości”.

Jak można przerwać bieg zasiedzenia?

Tak więc skutecznie może przerwać bieg zasiedzenia nieruchomości tyko pozew właściciela o wydanie nieruchomości złożony  przeciwko jej posiadaczowi.

Polecam także wpis: 

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Jak bronić się przed zasiedzeniem? | 6 komentarzy

Zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa – co warto wiedzieć? No ratings yet.

Możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowej (tj. należącej do Skarbu Państwa) często pojawia się w pytaniach Szanownych Czytelników, zgłaszanych na niniejszym blogu. Warto zatem poświęcić tej kwestii kilka uwag.


Problem bierze się stąd, że w okresie PRL niedopuszczalne było w ogóle zasiedzenie własności państwowej. Wyraźnie możliwość tę wykluczał art. 177 kodeksu cywilnego. Przepis ten został uchylony z dniem 1 października 1990 r. Jednocześnie w art. 10 ustawy zmieniającej wówczas kodeks cywilny ustanowiono swoistą premię dla długoletnich posiadaczy samoistnych nieruchomości państwowych, przewidując, że „termin  zasiedzenia ulega skróceniu o czas, w którym nieruchomość była własnością państwową, lecz nie więcej niż o połowę”. Artykuł ten pozwalał więc na skrócenie terminu zasiedzenia o lat 10, w wypadku posiadania samoistnego w dobrej wierze, i o 15 lat w wypadku posiadania w złej wierze.

W praktyce powstał  problem, czy posiadacz, oprócz tej ustawowej premii, mógł dodatkowo doliczyć czas swojego posiadania w okresie sprzed uchylenia art. 177 kodeksu, czyli sprzed 1 października 1990 r. Orzecznictwo rozwiązywało ten problem w sposób zróżnicowany. Ostateczne przesądzenie tej kwestii nastąpiło w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2002 r. III CZP 72/01. W uchwale tej wyjaśniono, że, okresu posiadania nieruchomości państwowych przed tą graniczną datą 1 października 1990 r. nie dolicza się do okresu, o który skraca się termin zasiedzenia tych nieruchomości (a więc do 10 lub do 15 lat). Oznacza to, że zasiedzenie nieruchomości państwowej może nastąpić najwcześniej w dniu 1 października 2000 r., przy posiadaniu w dobrej wierze, albo w dniu 1 października 2005 r., przy posiadaniu w złej wierze.

         Trzeba jednak podkreślić, że jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 stycznia 2006 r., jeżeli Skarb Państwa zbył swoją nieruchomość przed 1 października 1990 r., osobie fizycznej, a tym samym przestał być jej właścicielem, to bieg zasiedzenia przez posiadacza samoistnego  takiej nieruchomości rozpoczyna swój „normalny” bieg od daty jej sprzedaży przez Państwo, a dodatkowo termin zasiedzenia ulega skróceniu odpowiednio: o 10 lub o 15 lat (w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza).

Polecam też lekturę wpisu pt. „Zasiedzenie nieruchomości gminy i Skarbu Państwa

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

Zaszufladkowano do kategorii Zasiedzenie nieruchomości | 4 komentarze