Menu Zamknij

Zasiedzenie nieruchomości gminy i Skarbu Państwa


Zasiedzenie nieruchomości będącej własnością gminy mogło nastąpić najwcześniej w dniu 27 maja 2005 r., a nieruchomości Skarbu Państwa 1 października 2005 r.

zasiedzenie adwokat Jan Górski
fot. pixabay.com

W korespondencji pochodzącej od  Szanownych Czytelników niniejszego bloga pojawiają się wątpliwości co do zasad dotyczących możliwości zasiadywania nieruchomości należącej do gminy lub do Skarbu Państwa. Jeden wpis został już poświęcony częściowo tej tematyce (Zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa), ale zasadnym jest powrócenie do tej tematyki, także z uwzględnieniem zasiedzenia nieruchomości należącej do gminy.

W tzw. okresie minionym własność państwowa była nienaruszalna i chroniona w sposób szczególny. Wyrazem tej specjalnej ochrony był zakaz nabywania takiej własności przez zasiedzenie.

Zasiedzenie nieruchomości gminy

Z dniem 27 maja 1990 r. mienie państwowe, która było w zarządzie gmin przeszło, jako mienie komunalne, na własność gminy (na mocy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych). Od tej daty możliwe stało się więc nabycie nieruchomości komunalnych (gminnych) przez zasiedzenie. Z kolei generalny zakaz zasiadywania nieruchomości państwowych został uchylony z dniem 1 października 1990 r. ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie kodeksu cywilnego. Od 1 października 1990 r. możliwe stało się więc zasiadywanie nieruchomości państwowych.

Ale uwaga!

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie kodeksu cywilnego,  okresy zasiedzenia ulegają skróceniu o czas posiadania w czasie, kiedy zasiedzenie własności państwowej było niedopuszczalne. Skrócenie to może jednak dotyczyć co najwyżej połowy ustawowego okresu zasiedzenia.

Przekładając ten suchy tekst prawniczy na ludzką mowę, posłużę się przykładem. Pan A. jest posiadaczem samoistnym w złej wierze nieruchomości państwowej od 1972 r. do czasu rozpoznawania wniosku o zasiedzenie (2018 r.). Ma prawo do zaliczenia okresu posiadania przed 1 października 1990 r. ale nie całych 18 lat, lecz tylko połowę okresu potrzebnego da zasiedzenia, czyli 15 lat. Nabywa zatem własność przez zasiedzenie w 2005 r.  Jeżeli okres posiadania samoistnego przed 1990 r. był krótszy od 15 lat, zalicza się go w całości. Przykładowo, gdyby początek zasiedzenia przez Pana A. datowała się od 1980  r. wówczas okres zasiedzenia liczony od 1 października 1990 r., podlega skróceniu o całe 10 lat i zasiedzenie następuje w 2010 r.

Podobnie jest z zasiadywaniem nieruchomości komunalnej.

Z powyższego wynika, że zasiedzenie własności nieruchomości komunalnej może nastąpić najwcześniej w dniu 27 maja 2005 ., a nieruchomości państwowej 1 października 2005 r.

Podziel Się:

31 Komentarzy

  1. Marzena

    Witam. Proszę o informacje. Do mojej działki przynależy działka gminna która użytkuje już 29lat bez żadnych dokumentów. Czy jest możliwość zasiedzenie takiej działki? Pozdrawiam

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Jeżeli Pani posiadanie ma charakter samoistny, tzn. że Pani traktuję tę działkę jak właściciel i tak jest Pani postrzegana przez otoczenie, to nabędzie Pani jej własność przez zasiedzenie po upływie 30 lat.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  2. Marcin

    Witam. Chciałbym wiedzieć czy mam prawo zasiedzieć nieruchomość gminna oznaczoną jako droga, która jest użytkowana w naszej rodzinie już 3 pokolenie, najpierw dziadkowie po wojnie użytkowali omawiany teren jako działka rolna, mieli konflikt z sąsiadem po którym około 60 lat temu gmina wyznaczyła w działce rolnej drogę dojazdową do gospodarstwa, po kilku latach drogę tą dziadkowie zaorali scalając pole i do gospodarstwa dojeżdżali po brzegu własnego pola i taka sytuacja trwa już około ponad 50 lat, ziemię odziedziczyli moi rodzice, a teraz dzierżawię ją od rodziców ja, czy w takim wypadku mogę wystąpić do gminy ja lub moi rodzice o zasiedzenie działki gminnej (drogi) która użytkowana jest rolniczo już ponad 50 lat?

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      W ostatnim okresie w orzecznictwie Sądu Najwyższego restrykcyjnie przyjmuje się zakaz zasiadywania drogi publicznej. Nie oznacza, że taka możliwość jest wykluczona, ale trzeba liczyć się z negatywnym rezultatem.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  3. Anna

    Czy o zasiedzenie działki przyległej, może wystąpić członek rodziny-córka, która mieszka wraz z ojcem i jest tam zameldowana- właścicielem działki czy tylko właściciel działki?

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Z wnioskiem o zasiedzenie może wystąpić samoistny posiadacz nieruchomości, a więc osoba, która władała nią w taki sposób, jakby była jej właścicielem. Musi zatem Pani rozstrzygnąć, kto z Państwa spełnia to kryterium, a być moźe oboje Państwo.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  4. basia

    Dzień dobry. W 1986 r. podpisałam z Urzędem Miasta i Gminy umowę dzierżawy gruntu pod budowę garażu. czynsz dzierżawy określony był z góry na rok.W 2012 w miejsce gminy wpisano PGK. Pismem z dnia 28.11.2016 r. otrzymałam z PGK wypowiedzenie umowy dzierżawy garażu. Do chwili obecnej dalej użytkuje garaz. Pismem z dnia 19 maja 2020 r. otrzymałam pismo z PGK dot. opuszczenia garażu , a także do podpisania porozumienie w którym zrzekam się roszczeń dot. rozliczenia nakładów . Moje pytanie czy jest szansa aby złożyć wniosek o zasiedzenie? Czy ewentualnie pisać pismo do gminy o wykup garaży w innym miejscu ale po obniżonej cenie? Z góry dziękuję

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Z uwagi na to, że wiązała Panią z gminą umowa dzierżawy, nie ma szans na zasiedzenie. Oczywiście, nie powinna Pani zrzekać się roszczeń z tytułu poniesionych nakładów (domyślam się, że chodzi o wybudowanie garażu). Nakłady te mogą być atutem do uzyskania prawa do garażu w innym miejscu (zapewne po jakiejś dopłacie).
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  5. Magda

    Dzień dobry. Mój dziadek w latach 70 miał działkę rolną (własność), położoną między gruntami PGR-u. Ponieważ był to dla PGR-u problem logistyczny, zaproponowano dziadkowi zamianę jego działki na taką samą pod względem areału działkę PGR-u. Niestety do upadku PGR-ów nie udało się, mimo prób, usankcjonować tej zamiany prawnie. Po upadku PGR-ów proces usankcjonowania własności użytkowanej przez dziadka działki został wstrzymany do czasu przejęcia całego mienia PGR-ów przez Agencję Własności Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Przez wiele lat dziadek bezskutecznie próbował się czegoś na ten temat dowiedzieć, ale wkrótce zachorował i sprawa działki zeszła na drugi plan. Działka nadal jest użytkowana (teraz przez moich rodziców), ale prawnie jest własnością Skarbu Państwa. Rodzice produkują tylko na własne potrzeby, nie mają nawet pełnego hektara ziemi. Zastanawiam się, czy mogą wnioskować o zasiedzenie, a jeśli nie – czy mogą zostać obciążeni jakąś karą za bezumowne użytkowanie gruntu należącego do Skarbu Państwa. Będę wdzięczna za informację w tej kwestii.

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Uważam, że są przesłanki do zasiedzenia w tej sprawie. Z treści Pani pisma mogę się jedynie domyślać, że Pani dziadek zmarł. Jeżeli tak, to z wnioskiem o stwierdzenia zasiedzenia na jego rzecz może wystąpić jego spadkobierca – syn a Pani ojciec, który będzie musiał wykazać fakt dokonania nieformalnej zamiany gruntów, o której Pani wspomina. Z uwagi na to, że chodzi o grunt będący własnością państwowej osoby prawnej, należy przyjąć, że termin zasiedzenia upłynął z dniem 1 września 2005 r.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  6. joannnaa

    Szanowny Panie Mecenasie,
    chciałabym pomóc znajomemu, który stara się o zasiedzenie gruntu, który widnieje jako droga, ale nią nie jest, rzekoma droga przechodzi przez środek działki, której właścicielem jest wnioskodawca, czy Pan Mecenas mógłby doradzić jak w takim przypadku oznaczyć tę drogę we wniosku o zasiedzenie. Wnioskodawca chce zasiedzieć tylko tę część drogi, która przechodzi przez jego działkę. Na marginesie dodam, że nie da się odróżnić drogi od działki (ogrodu), gdyż od ponad 30 lat stanowi jej fragment

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Jak rozumiem, droga stanowi oddzielną działkę geodezyjną. Na oznaczenie fragmentu tej drogi we wniosku wystarczy podać, że chodzi o część drogi o szerokości x metrów i długości y metrów prowadzącąej przez działkę z. Precyzyjnego oznaczenia tego fragmentu dokona ewentualnie biegły geodeta.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *