Menu Zamknij

Zasiedzenie służebności drogi koniecznej – ważne orzeczenie Sądu Najwyższego 5/5 (2)

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 października 2016 r. III CSK 360/15 przyjął, że warunek nabycia służebności drogi koniecznej przez zasiedzenie jest spełniony także  w sytuacji, w której trwałe i widoczne urządzenie drogi zostało wykonane przez posiadacza służebności przy współudziale osób trzecich

Zgodnie z art. 292 kodeksu cywilnego, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Najczęściej chodzi o służebność drogi dojazdowej, prowadzącej przez grunt sąsiada. W praktyce  za trwałe urządzenie takiej drogi, o którym mowa w tym przepisie, uznaje się jej utwardzenie, czy wybudowanie na niej  przepustów lub mostka.

W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy przyjmował, że zasiedzenie służebności jest zasadniczo możliwe tylko wtedy, gdy takie trwałe i widoczne urządzenie zostało zbudowane przez posiadacza służebności drogi dojazdowej, a nie przez właściciela nieruchomości przez którą droga prowadzi lub przez jego poprzedników prawnych.

W postanowieniu z dnia 26 października 2016 r. III CSK 360/15 złagodził to stanowisko, przyjmując, że warunek nabycia służebności przez zasiedzenie jest spełniony także  w sytuacji, w której trwałe i widoczne urządzenie drogi zostało wykonane przez posiadacza służebności przy współudziale osób trzecich, byle tylko osoby te nie działały na zlecenie właściciela nieruchomości, przez które przebiega droga. Sąd uznał, że w ten sposób realizowana jest wystarczająco funkcja ostrzegawcza budowania trwałego i widocznego urządzenia tak, aby właściciel mógł w porę zareagować i przeciwstawić się inwestowaniu przez obcych na swojej działce.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

10 Komentarzy

  1. Mateusz

    Witam,
    sąsiad korzystał z dojazdu do swojej posesji przez moje podwórko (poniemieckie, wybrukowane „kocimi łbami”). Do podwórka prowadzi droga asfaltowa, sfinansowana przez gminę i kawałek dociągnięty przez moją babcię. Działka sąsiada również posiada dostęp do dróg publicznych (z dwóch stron). Poniemieckie podwórko zostało wybrukowane przez Niemców, gdyż mówimy tu o ziemiach dolnośląskich, w żadnym wypadku nie ingerował w nie ani ja ani sąsiad. Poniekąd więc ciężko nawet mówić o drodze, bo przejazd jest typowo przez podwórko (sąsiad nie lubi jak ktoś mu jeździ pod oknami, lepiej żeby jeździł pod moimi). Sąsiad postanowił uregulować stan prawny i wniósł sprawę do sądu. Warto zauważyć, że jestem właścicielem posesji podwórka w 5/8 części (reszta współwłaścicieli nie jest jednomyślna). Sąsiad wygrał sprawę, a sąd nie wyznaczył nawet pasa podwórka, przez który sąsiad mógłby dojechać. Czy jest szansa na wygranie apelacji? Wyrok wydaje mi się jawnie niesprawiedliwy, gdyż jak Pan zauważył w artykule nie ma mowy o stworzeniu drogi przez sąsiada ani przeze mnie, gdyż tereny zostały zajęte wraz z postanowieniami po II Wojnie Światowej. Pozdrawiam serdecznie Panie Mecenasie

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      Zasady mojego zawodu nie pozwalają mi na opiniowanie orzeczenia wydanego w sprawie, której akt nie znam. Mogę więc tylko powiedzieć, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się na ogół wykładnię, zgodnie z którą przesłanką zasiedzenia służebności drogi koniecznej jest wykonanie na niej trwałego urządzenia (mostku, przepustu lub jej utwardzenie) przez jej posiadacza.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  2. Szczepan

    Witam, chciałbym się dowiedzieć jeśli sąsiad korzysta z mojej drogi i stara się o zasiedzenie to na czym polega takie zasiedzenie? Czy po takim zasiedzeniu droga nadal jest moja czy jestem jej współwłaścicielem? Sąsiad będzie miał akt notarialny na tą drogę? Pozdrawiam

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      Służebność drogi koniecznej polega na ograniczeniu praw jej właściciela. Droga nie przestaje być Pańską własnością. Sąsiad nabędzie tylko służebność nieodpłatnego korzystania z niej, a Pan nie będzie mógł przeszkodzić mu w tym korzystaniu.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  3. Grazyna

    Witam.Mam pytanie- mieszkamy w swojej posesji od 40 lat i korzystamy z drogi,ktora przebiega przez kawalek pola sasiada,ktory mieszka obok i drugiego,ktory mieszka w calkiem innym miejscu i korzysta z tej drogi tylko z 5 razy w roku.Ta droga jest od okolo 80 lat zrobiona przez wlascicieli ,ktorzy mieszkali przed nami i od ktorych kupilismy ta posesje.Droge co jakis czas naprawialismy wozac kamienie i zwir.Mamy dostep do drogi publicznej ale ta droga nikt nie jezdzi od prawie 20 lat i bez naprawienia jej przez gmine to w okresie zimowym wiosennym i jesiennym droga nie da sie jezdzic samochodem.I teraz zaczeły sie peoblemy bo sasiad chce nam zabronic jezdzic kawalkiem swojej drogi a ten drugi pozwala i nie ma nic przeciwko.Moje pytanie jest takie czy mozemy wystapic do sadu o zasiedzenie sluzebnosci drogi koniecznej? I czy jest szansa ze takie zasiedzenie otrzymamy.

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Zgodnie z art., 292 kodeksu cywilnego, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Jeśli chodzi o służebność drogi koniecznej, takim trwałym urządzeniem może być jej utwardzenie i konserwacja tego utwardzenia.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  4. Andrzej

    Caly czas mowa o drodze koniecznej gdy działka nie ma dostępu do drogi publicznej. A jak by się Pan zapatrywał na 2 sąsiadujące działki(A i B) które mają dostęp do drogi publicznej. Właściciel działki A przez 40 lat wjeżdzał na swoją działkę drogą która prowadziła po gruncie działki B. Oczywiście właściciel działki A twierdzi że utwardził tą drogę. Czy w takim wypadku właściciel działki A może zasiedzieć służebność przejazdu przez działkę B mimo iż ma on bezposredni dostęp do drogi publicznej?

    • Jan Górski

      Co do zasady, sądzę, że tak. Uważam tylko, że B mógłby łatwiej bronić się w tak nietypowej sytuacji przed zasiedzeniem, powołując się w oparciu o art. 5 k.c. na zarzut nadużycia prawa przez A.
      Pozdrawiam
      ad. Jan Górski

  5. Giza Ewa

    witam Ewa mam pytanie chcemy na drodze koniecznej położyć nawieszenie betonowa, czy dwie współwłaścicielki mogą przeszkodzić w wykonywaniu czynności związanych z pracami drogowymi

    • Jan Górski

      Szanowna Pani,
      Jeżeli robilibyście Państwo nawierzchnię na własny koszt, to należałoby tylko uprzedzić o tym współwłaścicielki drogi. Jeśli jednak miałyby one uczestniczyć w kosztach tej inwestycji, to musielibyście uzyskać ich zgodę.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czemu służy to pytanie?

Przeczytaj poprzedni wpis:
Rozgraniczenie działki a zasiedzenie – jaka różnica?

W przypadku sporów o przygraniczny pas działki, możliwą drogą jest zarówno sprawa o zasiedzenie, jak i rozgraniczenie  Zadawnione, nieuregulowane prawnie stany posiadania pasów gruntu znajdujących…

Zamknij