Menu Zamknij

Zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu – co musisz wiedzieć?

Zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu - co musisz wiedzieć

Kiedy można zasiedzieć służebność drogi? Czym się różni zasiedzenie służebności od zasiedzenia prawa własności? Zachęcamy do lektury!

Zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu – podstawowe definicje

Konfiguracja działki bywa tak, że nie ma do niej innego dojścia i dojazdu, niż przez sąsiadujące nieruchomości. Dojazd ten można uzyskać na dwa sposoby. Pierwszy to wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej. Drugi to faktyczne korzystanie z przejazdu i przejścia przez sąsiadującą nieruchomość. Długotrwałe faktyczne korzystanie z takiej drogi dojazdowej rodzi pytanie, czy można nabyć taki dojazd przez zasiedzenie. Innymi słowy, czy dopuszczalne jest nabycie przez zasiedzenie drogi dojazdowej? Jakie warunki muszą być spełnione do zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu?

Zgodnie z treścią art. 292 k.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, ale tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia

W orzecznictwie przyjmuje się, że warunki do nabycia przez zasiedzenia służebności drogowej są spełnione, gdy:

  1. po pierwsze, korzystanie z pasa drogowego odbywa się w charakterze służebności, a nie np. po uzyskaniu zgody właściciela na przejazd,
  2. po drugie, okres tego korzystania trwa przez czas prowadzący do zasiedzenia (20 lat w dobrej i 30 lat w złej wierze),
  3. po trzecie, posiadanie ze służebności przejazdu polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości.

W przypadku zasiadywania służebności tym trwałym urządzeniem może być wykonanie utwardzenia drogi, w tym urządzenie na niej mostków lub trwałych odpływów (przepustów)  wody.

Różnice między zasiedzeniem służebności a innymi formami zasiedzenia

Należy podkreślić, że nabycie służebności drogi dojazdowej przez zasiedzenie nie powoduje utraty prawa własności do tej drogi przez jej formalnego właściciela. Służebność nabyta przez zasiedzenie daje prawo do przejazdu i przechodzenia tym pasem drogowym bez pytania o zgodę właściciela i nieodpłatnie.

Postępowanie sądowe w przypadku zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu

Postępowanie o stwierdzenie nabycia zasiedzenia służebności drogowej jest prowadzone w trybie nieprocesowym. Wszczyna je wniosek złożony przez posiadacza służebności. Wniosek o zasiedzenie służebności podlega opłacie stałej w wysokości 200 zł., a więc dziesięciokrotnie niższej w porównaniu do wniosku o zasiedzenie prawa własności nieruchomości od którego opłata wynosi 2000 zł. Uczestnikami postępowania w sprawie o zasiedzenie służebności są właściciele nieruchomości przez które ta droga prowadzi oraz samoistni posiadacze tych nieruchomości.

Wnioskodawcę obciąża przeprowadzenie dowodów, które potwierdzą dwie kwestie. Pierwsza to fakt wykonania przez niego wspomnianego trwałego urządzenia na drodze i druga – wykorzystywanie tej drogi przez okres prowadzący do zasiedzenia bez pytanie o pozwolenie właściciela  drogi.

W większości kwestii wzór wniosku o zasiedzenie służebności jest analogiczny do wniosku o zasiedzenia prawa własności – więcej piszemy o tym w artykule „Wniosek o zasiedzenie – jak go napisać? Wzór do pobrania!

Potencjalne wyzwania i pułapki w postępowaniu o zasiedzenie służebności

Obrona uczestnika postępowania będącego właścicielem drogi przed zasiedzeniem służebności zmierza najczęściej  w trzech kierunkach. Pierwszy to twierdzenie, że korzystanie z drogi przez wnioskodawcę było okazjonalne i odbywało się za zgodą uczestnika. Zarzut ten polega więc na kwestionowanie posiadania drogi przez wnioskodawcę w charakterze służebności. Drugi kierunek obrony sprowadza się do kwestionowania okresu posiadania wystarczającego do nabycia służebności przez zasiedzenie. Wreszcie trzeci polega na kwestionowaniu wykonania przez wnioskodawcę trwałego urządzenia na drodze.

W jednej ze spraw prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Limanowej o zasiedzenie służebności drogi, uczestnicy kwestionowali istnienie wszystkich trzech przesłanek zasiedzenia. Zeznania świadków były rozbieżne. Sąd więc zdecydował się sięgnąć do dowody, które, jak to sam określił, mają  charakter obiektywny, czyli dowód ze zdjęć lotniczych oraz  dowód z opinii biegłego geologa.

Zdjęcia lotnicze wykazały, że sporny dojazd drogowy istniał od wielu lat, co pozwoliło sądowi uznać za niewiarygodne zeznania, zgodnie z którymi korzystanie przez wnioskodawcę dotyczyło krótszego odcinka drogi, niż opiewało to żądanie wniosku o zasiedzenie oraz że dojazd ten powstał o wiele później, tak że nie upłynął ewentualny okres zasiedzenia.

Należy podkreślić, że skorzystanie z opinii biegłego geologa w takiej sprawie jest nowością procesową.  Biegły ten, po do konaniu odkrywek wskazał, że obszar rozpatrywanego szlaku drożnego jest utwardzony w zmiennym stopniu na całej długości, jak również szerokości. Zasadniczym materiałem, jaki posłużył do utwardzenia przedmiotowego szlaku drożnego jest naturalny żwir rzeczny i otoczaki rzeczne, gruz budowlany i piaszczysty oraz żużel i popioły piecowe. Zdaniem biegłego, z zagęszczenia materiału, którego użyto do wykonania utwardzenia wynika, że szlak drogowy został utwardzony lub wykonany ponad 30 lat temu i był w okresie późniejszym modyfikowany i poprawiony oraz lokalnie uzupełniany.

Opinia biegłego geologa stała się ostatecznym argumentem, który pozwolił sądowi na  ustalenie – wbrew stanowisku uczestników i zeznaniom niektórych świadków – że korzystanie z trwałego urządzenia na drodze dojazdowej w postaci jej utwardzenia trwało ponad 30 lat. Był to zatem okres potrzebny do nabycia służebności drogi dojazdowej przez zasiedzenie, co przesądziło ostatecznie o uwzględnieniu przez sąd żądania wniosku o  zasiedzenie służebności drogi.

Tym samym innowacyjne skorzystanie przez sąd w sprawie o zasiedzenie służebności drogi dojazdowej z opinii geologa  pomogło w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Skutki prawne i konsekwencje zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu

Konsekwencją nabycia służebności przez zasiedzenie jest możliwość nieodpłatnego korzystania z dojazdu i przechodu bez zgody właściciela drogi. Jeżeli właściciel drogi czynił by przeszkody w tym korzystaniu, nabywca służebności przez zasiedzenie może wystąpić do sądu z wnioskiem o zobowiązanie właściciela do zaniechania czynienia tych przeszkód pod rygorem nałożenia na niego grzywny. Warto dodać, że sąd może , zamiast nałożenia grzywny, nakazać właścicielowi zapłatę określonej kwoty na rzecz nabywcy służebności przez zasiedzenie oraz zagrozić nakazaniem zapłaty takiej kwoty za każde naruszenie w przyszłości obowiązku nieczynienia przeszkód w korzystaniu z tej służebności.

Rzecz jasna, taka ochrona prawna przysługuje nabywcy służebności przez zasiedzenia także w wypadku przeszkadzania w korzystaniu ze służebności przez osoby trzecie.

***

Dziękujemy za lekturę wpisu! Chętnie poradzimy, czy Państwa sprawa dotycząca prawa nieruchomości ma szanse na powodzenie w sądzie. Zachęcamy do zapoznania się z informacjami o nas oraz do kontaktu.

Podziel się:

O autorze

Witaj,

nazywam się Jan Górski. Jestem adwokatem specjalizującym się w prawie cywilnym, między innymi w sprawach o zasiedzenie.

Współautorem bloga jest adwokat Michał Górski, doktor nauk prawnych. Szerzej przedstawiamy się Czytelnikom w sekcji "o nas".

Zapraszamy do kontaktu, jak również na naszego drugiego bloga o odszkodowaniu od Państwa (gminy, powiatu) .

adwokat jan gorski zasiedzenie

Wasze Opinie:

Kancelaria Adwokacka Jan Górski
5.0
Na podstawie 58 opinii
powered by Google
Iza SIza S
11:16 08 Jan 23
W imieniu mojego taty polecam współpracę z mecenasem dr Michałem Górskim. Obsługa prawna bardzo profesjonalna. Jasne przedstawienie różnych wariantów rozwiązania sprawy. Bardzo dobre przygotowanie do rozmowy. Rzetelne podchodzenie do sprawy. Kultura osobista na wysokim poziomie. Bardzo polecam!
Agnieszka TomczykAgnieszka Tomczyk
21:15 24 Oct 22
Bardzo rzeczowy i dobrze przygotowany do spotkania prawnik. Realnie ocenia szanse wygrania sprawy. Rzetelny i cierpliwy. Polecam serdecznie szczególnie w sprawach zasiedzenia, ponieważ ma ogromna wiedzę i doświadczenie, statystyki mówią same za siebie.
Sylwia Maluszycka-CeliSylwia Maluszycka-Celi
14:36 21 Oct 22
Bardzo polecam współpracę z mecenasem Michałem Górskim. Profesjonalnie poprowadzona sprawa o zasiedzenie nieruchomości, wszystko sprawnie i terminowo. Bardzo dobry kontakt na każdym etapie sprawy, jasne i konkretne wytyczne w sprawie kierunku działania oraz niezbędnych dokumentów. Dodatkowo pan Michał jest bardzo sympatycznym człowiekiem. Polecam serdecznie!
Dagmara DziarnowskaDagmara Dziarnowska
09:04 11 Apr 22
Bardzo polecam korzystanie z usług tej kancelarii. Mecenas Michał Górski est wyjątkowo kompetentny, widać że bardzo sprawny w ocenie sprawy, ktora w moim przypadku jest bardzo skomplikowana. Fachowa porada na poziomie, przy tym miły i serdeczny kontakt i bardzo ludzkie traktowanie. Korzystajcie.
MarlenaMarlena
22:56 22 Mar 22
Bardzo serdecznie polecam Kancelarie Mecenasa Jana Górskiego. Nasza sprawa była bardzo trudna. W trakcie tych kilku lat trwania procesu zawsze dyspozycyjny , przygotowany do każdego spotkania i do każdej rozprawy . W chwilach krytycznych kiedy sprawa się mniej lub bardziej komplikowała Pan Mecenas zawsze emanował opanowaniem i wiarą w sukces. Pełen profesjonalizm. Brawo.Jeszcze raz DZIĘKUJEMY.
Paulina ManiosPaulina Manios
09:40 01 Feb 22
W marcu 2021 r. nawiązaliśmy z Kancelarią współpracę w sprawie dotyczącej zasiedzenia udziałów w nieruchomości. Od samego początku zarówno mec. Michał Górski, jak i mec. Jan Górski wykazali się dużym zaangażowaniem w szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, rozważenie potencjalnych czynników niepowodzenia postępowania sądowego oraz skrupulatne przygotowanie wniosku o zasiedzenie.Dzięki rozległej wiedzy merytorycznej i przede wszystkim doświadczeniu mec. Michała oraz Jana Górskich sąd wydał postanowienie stwierdzające zasiedzenie udziałów już na pierwszej rozprawie. Jesteśmy ogromnie wdzięczni za rzetelność, profesjonalizm, wsparcie i życzliwe, ludzkie podejście do naszej sprawy. Życzymy dalszych sukcesów naukowych oraz zawodowych i z pewnością będziemy polecać!
js_loader
Zobacz wszystkie opinie w Google
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
?>