Menu Zamknij

Zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa – co warto wiedzieć? 5/5 (10)

Możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowej (tj. należącej do Skarbu Państwa) często pojawia się w pytaniach Szanownych Czytelników, zgłaszanych na niniejszym blogu. Warto zatem poświęcić tej kwestii kilka uwag.


Problem bierze się stąd, że w okresie PRL niedopuszczalne było w ogóle zasiedzenie własności państwowej. Wyraźnie możliwość tę wykluczał art. 177 kodeksu cywilnego. Przepis ten został uchylony z dniem 1 października 1990 r. Jednocześnie w art. 10 ustawy zmieniającej wówczas kodeks cywilny ustanowiono swoistą premię dla długoletnich posiadaczy samoistnych nieruchomości państwowych, przewidując, że „termin  zasiedzenia ulega skróceniu o czas, w którym nieruchomość była własnością państwową, lecz nie więcej niż o połowę”. Artykuł ten pozwalał więc na skrócenie terminu zasiedzenia o lat 10, w wypadku posiadania samoistnego w dobrej wierze, i o 15 lat w wypadku posiadania w złej wierze.

W praktyce powstał  problem, czy posiadacz, oprócz tej ustawowej premii, mógł dodatkowo doliczyć czas swojego posiadania w okresie sprzed uchylenia art. 177 kodeksu, czyli sprzed 1 października 1990 r. Orzecznictwo rozwiązywało ten problem w sposób zróżnicowany. Ostateczne przesądzenie tej kwestii nastąpiło w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2002 r. III CZP 72/01. W uchwale tej wyjaśniono, że, okresu posiadania nieruchomości państwowych przed tą graniczną datą 1 października 1990 r. nie dolicza się do okresu, o który skraca się termin zasiedzenia tych nieruchomości (a więc do 10 lub do 15 lat). Oznacza to, że zasiedzenie nieruchomości państwowej może nastąpić najwcześniej w dniu 1 października 2000 r., przy posiadaniu w dobrej wierze, albo w dniu 1 października 2005 r., przy posiadaniu w złej wierze.

         Trzeba jednak podkreślić, że jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 stycznia 2006 r., jeżeli Skarb Państwa zbył swoją nieruchomość przed 1 października 1990 r., osobie fizycznej, a tym samym przestał być jej właścicielem, to bieg zasiedzenia przez posiadacza samoistnego  takiej nieruchomości rozpoczyna swój „normalny” bieg od daty jej sprzedaży przez Państwo, a dodatkowo termin zasiedzenia ulega skróceniu odpowiednio: o 10 lub o 15 lat (w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza).

Polecam też lekturę wpisu pt. „Zasiedzenie nieruchomości gminy i Skarbu Państwa

Podziel się na:
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Wykop

Podobał Ci się artykuł? Doceń naszą pracę i wystaw ocenę (5 gwiazdek - bardzo dobry). Dziękujemy!

8 Komentarzy

  1. Zasiedzenia

    Proszę o pomoc w nast.kwestii. Wystąpiłem do Sądu Rejonowego w sprawie zasiedzenia pasa drogowego graniczącego z moją nieruchomością /wąski pasek gruntu /. Jako uczestnika postępowania wskazałem Generalną Dyrekcję Druk Krajowych i Autostrad gdyż ta instytucja zarządza tym terenem /czy też rości sobie do tego prawo /.
    Sąd Rejonowy przysłał pismo informujące mnie,że GDDKiA nie posiada zdolności sądowej oraz,że mam prawidłowo oznaczyć uczestnika postępowania. Mam 7 dni kalendarzowych na tę sprawę -począwszy od dzisiaj 21.12.2018 /dzisiaj odebrałem pismo od listonosza/ , 24.12 SR nie pracuje-czyli pozostają mi 2 dni czw-pt 27-28.12.2018.
    Kogo mam wskazać jako uczestnika postępowania- Prokuratorię Generalną,Skarb Państwa reprezentowany przez…, Starostwo Powiatowe, czy inne?
    Będę wdzięczny za fachową poradę.

    • Grzegorz

      Szanowny Panie Janie

      Mam dylemat i proszę o opinię i doradztwo w podobnej sprawie. Złożyłem wniosek o zasiedzenie czesci dzialki we władaniu Skarbu Państwa oznaczonej na mapie jako droga. Dotyczy to ok 200 m2 wąskiego pasa gruntu od 2 do 4mb (czyli formalnie nie powinna być oznaczona jako droga) i jest użytkowana jako grunt orny od 1973 r przez moja rodzinę (najpierw mame a od 2000 r przeze mnie czyli ponad 30 lat)
      Czy będą musiał wyodrebnic na wlasny koszt (geodeta) czesc tej drogi? całość w wypisie stanowi 1,42 ha wnioskuje o 2 ary…pasa przyleglego do moich dzialek i częściowo do istniejącej drogi.
      Czy po stwierdzeniu zasiedzenia..i opłaceniu podatku 7% będę mógł sprzedać cała nieruchomość powyzej 1ha powiększona o ta z zasiedzenia o te 2 ary razem jako użytek rolny bez opodatkowania 19% ?
      Znalazłem w przepisach zwolnienie w przypadku gdy przedmiotem zbycia jest nieruchomosc wchodzaca w skład gospodarstwa rolnego..czyli w tym przypadku sklasyfikowanego w ewidencji gruntów jako użytki rolne o powierzchni powyżej 1 ha i w związku ze sprzedażą grunty w moim przypadku tak bedzie nie stracą charakteru rolnego…
      Mam też podać wartość nieruchomości która jest przedmiotem sprawy…okreslilem ja na podstawie cen użytków rolnych w tym rejonie to będzie ok?

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      Przede wszystkim proszę się upewnić, czy rzeczywiście pas ziemi o zasiedzenie którego chce się Pan ubiegać stanowi drogę publiczną. Gdyby tak było, to zasiedzenie tego gruntu najprawdopodobniej nie wchodziło by w grę (art. 2a ustawy o drogach publicznych). Dopiero po wyjaśnieniu tej zasadniczej kwestii aktualne staną się dalsze Pana wątpliwości.
      Odpowiadając na nie wyjaśniam, że wydzielenie pasa gruntu przylegającego do Pańskiej ziemi, musiałoby zostać dokonane przez biegłego geodetę. Nabyte ewentualnie w drodze zasiedzenia prawo własności tego pasa ziemi spowodowałoby, że wszedłby on w skład Pańskiego gospodarstwa rolnego.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

  2. stanislaw

    toczy sie postępowanie sądowe o zasiedzenie 180 m2 uzytkowanej przeze mnie przez 40 lat działki bedacej wlasnościa gminy . obecnie gmina chce to zabrać aby poszerzyć droge. moje pytanie . Czy ma prawo do tego przed zakończeniem postepowania sądowego?

  3. Tomasz

    Szanowny Panie
    Mam działkę z domkiem, która była własnością mojego dziadka (nabył ją przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985r.), po jego śmierci odziedziczyli ją mój ojciec i jego dwójka rodzeństwa. W roku 2007r. działka została mi przepisana aktem notarialnym – umowa darowizny. Próbując w tym roku wykonać przyłącze gazowe i instalacje okazało się że ten ogrodzony teren składa się z dwóch działek- jednej, która została mi formalnie przepisana i drugiej (pasek szerokości około 2m i pow. 130m2), która należy do Skarbu Państwa dokładnie do nadleśnictwa. Nikt z rodziny użytkując ten teren nie miał świadomości istnienia tej działki Skarbu Państwa, również podczas jej przepisywania. Dodatkowo okazuje się że część domu znajduje się na działce Skarbu Państwa i w związku z tym potrzebna jest zgoda nadleśnictwa na wykonanie przyłącza gazu, której to zgody, z jakiś formalnych przyczyn nadleśnictwo osobom prywatnym nie wydaje.Chcąc rozwiązać sprawę chciałem albo wykupić ten kawałek gruntu albo złożyć wniosek o zasiedlenie. Rozmawiałem nieformalnie z nadleśnictwem, gdzie też chyba nie do końca była świadomość jej istnienia, chętnie pozbyli by się tej działki, która znajduje się w sąsiedztwie innych działek budowlanych lub rolnych i jest dla nich bezużyteczna, Jednak jej sprzedaż z powodów proceduralnych byłaby trudna ( z tego co zrozumiałem nikt w nadleśnictwie nie ma czasu zajmować się takimi sprawami ) i zasugerowano mi że lepszą droga będzie złożenie wniosku o zasiedzenie.
    Mam w związku z tym dwa pytania:
    – czy w związku z tym że formalnie właścicielem jestem od 2007r., ale wcześniej działka ta była użytkowana przez moich przodków (użytkowana od lat przedwojennych, ale formalnie pozyskana przez zasiedzenie od 1985r.) można traktować, że jest zachowana ciągłość użytkowania i warunek 20 lat jest spełniony?
    – czy zasiedlenie działki należącej do Skarbu Państwa, dokładnie przez Lasy Państwowe wymaga jakiś dodatkowych formalności i np. z Pańskiego doświadczenia wynika że jest trudne? Zakładam że głównymi dowodami na użytkowanie całego tego terenu przez moją rodzinę będą zeznania świadków- sąsiadów i rodziny ponieważ podatek od gruntu obejmował tylko moją działkę.
    Będę wdzięczny za informacje, pozdrawiam.

    • Jan Górski

      Szanowny Panie,
      W orzecznictwie pojawiła się tendencja do wyeliminowania możliwości zasiadywania lasu państwowego, jednak ten kierunek wykładni przepisów m.nie znalazł szerszej akceptacji. Poza tym trudno chyba mówić, że ten skrawek nieruchomości jest lasem. Należy zatem przyjąć, że jego zasiedzenie jest możliwe.
      Własność przez zasiedzenie nabywa się po upływie 30 lat jej samoistnego posiadania. Jeżeli Pan przez tyle lat był posiadaczem, może Pan wystąpić o zasiedzenie na swoją rzecz. Jeżeli posiadaczami byli Pańscy rodzice, to zasiedzenie może być uwzględnione na ich rzecz.
      Pozdrawiam
      adw. Jan Górski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Why ask?